Wanneer moet je een fietshelm vervangen: signalen, het juiste moment en veiligheid
|
|
Leestijd: 12 min
Je helm ziet er prima uit. De schaal vertoont geen barsten. De riemen klikken nog steeds goed vast. Je bent vorig seizoen een keer licht gevallen, niets ernstigs, en de helm leek er niet veel van te hebben ondervonden. Of misschien ligt hij al een paar jaar op de plank, en weet je niet zeker of ‘een paar’ stilletjes is veranderd in ‘te veel’.
Dit is waar de meeste motorrijders in de knoop raken. Niet omdat ze niets om veiligheid geven, maar omdat er geen duidelijk waarschuwingslampje is. Een helm geeft niet aan wanneer hij je niet meer beschermt.
Het goede nieuws: je hoeft niet te gissen. Er zijn drie duidelijke aanwijzingen dat het tijd is voor vervanging: een valpartij, zichtbare slijtage en de leeftijd van het onderdeel, plus een zelfcontrole van twee minuten die je vóór je volgende rit kunt uitvoeren. In dit artikel worden ze allemaal uitgebreid besproken.
Inhoudsopgave
Wat is het verschil tussen een MTB-helm en een racefietshelm? Kun je één helm gebruiken voor zowel racefietsen als mountainbiken? Is een MTB-helm te zwaar voor op de weg? Biedt een racefietshelm voldoende bescherming voor woon-werkverkeer? Wanneer is een vizier handig? Welke helm is beter als je vooral in de stad fietst, maar soms ook op grind? Hoe kies je de juiste helm? Snelle vergelijking Conclusie Veelgestelde vragen Aanbevolen artikelen
Wat je moet weten
Vervang je helm na elk ongeval, zelfs na een lichte val. EPS-schuim wordt bij eenmaal samengedrukt niet meer terug in zijn oorspronkelijke vorm.
Een helm kan er aan de buitenkant volkomen onbeschadigd uitzien, terwijl het schuim eronder al beschadigd is.
Fysieke slijtage is altijd een reden om het product te vervangen, ongeacht de leeftijd. Denk hierbij aan een gebarsten schaal, versleten riemen of een bevestigingssysteem dat zijn grip heeft verloren.
De meeste fabrikanten en onafhankelijke veiligheidsorganisaties schatten de levensduur van een vervangingsraam bij normaal gebruik op ongeveer 3 tot 5 jaar. De omstandigheden en de wijze van opslag bepalen waar binnen die periode de levensduur precies ligt.
De Amerikaanse Consumer Product Safety Commission (CPSC) hanteert een ruimere richtlijn van 5 tot 10 jaar voor goed onderhouden helmen wanneer er geen merkspecifieke richtlijnen bestaan. De commissie merkt tevens op dat zichtbare schade of intensief gebruik deze termijn beïnvloeden.
Blootstelling aan UV-straling, dagelijks woon-werkverkeer en onzorgvuldige opslag verkorten allemaal de levensduur van een helm.
De veiligheidstechnologie heeft aanzienlijke vooruitgang geboekt. Een helm van enkele jaren geleden biedt niet dezelfde bescherming als een moderne helm die is ontworpen met het oog op bescherming tegen rotatiebewegingen en actieve veiligheid.
Als je helm niet meer goed past, is hij in feite minder geschikt, ongeacht de leeftijd of de staat waarin hij verkeert.
Vervang je helm na elk ongeval, zonder uitzonderingen
Dit is de enige regel waar alle betrouwbare veiligheidsinstanties, fabrikanten en onafhankelijke testorganisaties het over eens zijn. Als je helm bij een ongeval betrokken is geweest, vervang hem dan. Punt uit.
Waarom het schuim zich niet vanzelf kan herstellen
De beschermende kern van een fietshelm bestaat uit EPS-schuim, oftewel geëxpandeerd polystyreen. Dit materiaal absorbeert de energie van een botsing door samendrukking. Die samendrukking vindt slechts eenmalig plaats. Het schuim wordt samengedrukt, verspreidt de kracht en blijft samengedrukt.
Het veert niet terug. Het herstelt zich niet van de ene op de andere dag. Als het eenmaal door een botsing is samengedrukt, is het vermogen om je bij de volgende botsing te beschermen verminderd. Soms zelfs aanzienlijk.
Het lastigste is dat deze schade vaak van buitenaf niet zichtbaar is. De buitenste schil kan er onbeschadigd uitzien, terwijl het schuim eronder zijn werk al heeft gedaan. Je kunt het niet zien, en daarom bestaat deze regel.
Wat geldt als een schade die een vervanging rechtvaardigt?
Motorrijders praten zichzelf er vaak van af om hun helm te vervangen na wat aanvoelt als een klein incident. Dit is waar het echt om gaat:
Een val bij lage snelheid waarbij de helm de grond raakte
Een helm die hard op de stoep of het beton is gevallen, ook al droeg niemand hem op dat moment
Een helm die in de kofferbak van een auto, in een ingecheckte koffer of onder zware uitrusting is samengedrukt
Elke botsing waarbij de schaal of het schuim de kracht heeft opgevangen, zelfs als je er zonder een schrammetje vanaf bent gekomen
Het gaat er niet om hoe erg de val aanvoelde. Het gaat erom of de helm een klap heeft gekregen. Als dat het geval is, is het onzeker of de helm nog voldoende bescherming biedt. Vervang hem dan.
Bij twijfel: vervang het. Dit is geen standpunt dat voortkomt uit angst. Zo werkt de materiaalkunde nu eenmaal.
Controleer je helm op deze zichtbare tekenen van slijtage
Niet elke defect aan een helm ontstaat door één enkele ingrijpende gebeurtenis. Het dagelijkse woon-werkverkeer, de manier waarop de helm wordt opgeborgen en de algemene slijtage stapelen zich in de loop van de tijd op. Als je weet waar je op moet letten, hoef je niet te wachten tot er iets duidelijk zichtbaar wordt.
Scheuren, deuken en schade aan de behuizing
Begin met de buitenhuid. Controleer bij goed licht (bij voorkeur natuurlijk licht, niet in een schemerige gang) of er haarscheurtjes, deuken of zichtbare loslatingen zijn tussen de buitenhuid en de onderliggende schuimlaag.
Let goed op de ventilatieopeningen en randen, waar slijtage zich meestal als eerste manifesteert. Kleine scheurtjes die er op het eerste gezicht onschuldig uitzien, zijn dat vaak niet. Als je ziet dat de buitenkant en de binnenvoering los van elkaar staan, is de levensduur van de helm verstreken. Inzicht in hoe de constructie van de helm de bescherming beïnvloedt , maakt het gemakkelijker om het verschil te zien tussen oppervlakkige slijtage en structurele schade.
Riemen, gespen en een pasvorm die wat losser is geworden
Controleer de banden op rafels, met name op de plaatsen waar ze aan de schaal vastzitten. Trek voorzichtig aan elke band en kijk of de band over de lengte dunner is geworden of rafelt.
Test vervolgens de gesp. Deze moet stevig vastklikken en zonder druk gesloten blijven. Als de gesp te gemakkelijk losgaat of zelfs in gesloten toestand los aanvoelt, is het bevestigingssysteem niet betrouwbaar.
Zet ten slotte de helm op en stel de verstelknop aan de achterkant zo af dat de helm stevig zit. Als de helm verschuift wanneer je je hoofd beweegt, is het verstelsysteem versleten. Bij de pasvorm gaat het niet alleen om comfort. Een helm die tijdens een botsing verschuift, beschermt je hoofd niet zoals hij bedoeld is, en daarom het vinden van de juiste pasvorm een veiligheidskwestie is, en geen kwestie van voorkeur.
Door de zon verbleekte kleur en een broze schil
Door blootstelling aan UV-straling worden de polymeren in de buitenschaal van een helm na verloop van tijd afgebroken. Het eerste teken is meestal kleurvervaging: de kleur is merkbaar lichter of ongelijkmatiger dan toen je de helm kocht.
Naarmate de slijtage voortschrijdt, kan de schaal broos worden en minder goed in staat zijn om de energie van een botsing op de juiste manier op te vangen en te verdelen. Dagelijkse forenzen die hun helm urenlang in de volle zon parkeren of dragen, stellen hun helm bloot aan een veel grotere hoeveelheid UV-straling dan mensen die slechts af en toe in het weekend fietsen. Als je helm jarenlang in de volle zon heeft gestaan, inspecteer de schaal dan extra zorgvuldig en overweeg om hem eerder te vervangen dan de algemene richtlijnen op basis van de leeftijd aangeven.
Hoe lang gaat een fietshelm eigenlijk mee?
Er staat niet op elke helm één vaste houdbaarheidsdatum vermeld. Het eerlijke antwoord is: een bepaalde marge. Hoe de helm is gebruikt, opgeborgen en behandeld, bepaalt waar binnen die marge hij valt.
Waarom de aanbevelingen van fabrikanten uiteenlopen
De meest genoemde richtwaarde door fabrikanten en onafhankelijke veiligheidsorganisaties is 3 tot 5 jaar bij normaal gebruik. Zowel Consumer Reports als Snell, het onafhankelijke testlaboratorium voor helmen, komen uit op deze periode.
De CPSC hanteert een ruimere termijn. Bij gebrek aan specifieke richtlijnen van de fabrikant merkt de CPSC op dat het verstandig kan zijn om een helm binnen 5 tot 10 jaar na aankoop te vervangen. Die beslissing moet ten minste gedeeltelijk worden gebaseerd op hoe vaak de helm is gebruikt, hoe deze is onderhouden en waar deze is opgeborgen.
Dat bereik is bewust breed gehouden. Een weinig gebruikte helm die binnenshuis wordt bewaard, uit de buurt van hitte en UV-straling, kan zijn beschermende werking behouden tot aan de bovengrens van dat bereik: uit tests met helmen die tot wel 26 jaar oud waren, is gebleken dat leeftijd op zich – zonder zichtbare schade of ernstige blootstelling aan omgevingsfactoren – geen betrouwbare voorspeller is voor de prestaties van het schuim. Een helm die dagelijks wordt gedragen tijdens het woon-werkverkeer in de stad, in een hete auto wordt bewaard en regelmatig in een tas wordt rondgeslingerd, is een heel ander verhaal.
Beschouw de periode van 3 tot 5 jaar als het praktische toepassingsbereik voor dagelijkse fietsers. De omstandigheden en het gebruik bepalen waar binnen dat bereik een specifieke helm valt.
Rijomstandigheden die de levensduur van een helm verkorten
Deze factoren versnellen de afbraak, ongeacht de kalender:
Dagelijkse blootstelling aan de zon, vooral in warme klimaten of klimaten met een hoge UV-straling
Opslag in een hete auto, kofferbak of schuur waar de temperatuur sterk stijgt
Regelmatig contact met zweet, waardoor schuimbindmiddelen en lijm in de buitenlaag na verloop van tijd kunnen worden aangetast
Regelmatig heen en weer geschud worden in een tas, een kluisje of de bagageruimte
Veelvuldig gebruik: een helm die elke dag wordt gedragen, slijt sneller dan een helm die alleen in het weekend wordt gebruikt
Mensen die dagelijks met de fiets naar het werk gaan, zouden dichter bij de bovengrens van 3 jaar moeten zitten. Voor incidentele fietsers die hun fiets zorgvuldig stallen, kan een waarde rond de 5 voldoende zijn.
Wanneer een nieuwere helm de slimste keuze is, zelfs als hij nog geen schade vertoont
Ongevallen en leeftijd zijn twee redenen om een helm te vervangen. Maar er is nog een derde reden die niets te maken heeft met zichtbare schade of een datum op de kalender.
De veiligheidstechnologie heeft vooruitgang geboekt
Een helm van vijf of zes jaar geleden werd vervaardigd volgens de normen die toen golden. Die normen waren reëel, maar de technologie die eraan ten grondslag lag, heeft zich aanzienlijk verder ontwikkeld.
Bescherming tegen rotatiekrachten, zoals MIPS, die ervoor zorgt dat de helm bij bepaalde schuine botsingen onafhankelijk van je hoofd kan bewegen, was tien jaar geleden nog geen standaardvoorziening in de meeste helmen. Het is nu een van de meest onderzochte en op grote schaal toegepaste innovaties op het gebied van helmontwerp. Lees meer over hoe MIPS beschermt tegen rotatiekrachten en waarom dat belangrijk is bij het soort ongevallen dat zich in de praktijk voordoet.
Functies zoals Crash Detection bestonden tot voor kort nog niet in fietshelmen voor consumenten. Francisco Abelleira, medeoprichter van UNIT 1 , beschrijft de aanpak achter AURA als volgt: „Door de samenwerking van meerdere apparaten helpt AURA een val te voorkomen, beschermt het de fietser als er toch een ongeluk gebeurt en roept het zelfs achteraf hulp in. Het is echt een Aura van bescherming rondom de fietser.”
Een helm die slechts aan de basiscertificering voldoet, is niet hetzelfde als een helm die is ontworpen rond een uitgebreider actief veiligheidssysteem. Het verschil tussen beide komt neer op meetbare, geteste prestaties, niet op marketing.
Je figuur verandert, ook al ben je zelf niet veranderd
De perceptie van de vorm van je hoofd kan in de loop van de tijd veranderen. Hetzelfde geldt voor de manier waarop een helm daadwerkelijk op je hoofd zit. Langer haar, een nieuw kapsel of een bevestigingssysteem dat geleidelijk losser is gaan zitten, kunnen ertoe leiden dat een helm die drie jaar geleden nog goed paste, tegenwoordig niet meer goed aansluit.
Een helm die tijdens het normale fietsen verschuift, zit niet in de juiste positie om je te beschermen als er iets gebeurt, en dat is een veiligheidsrisico, ongeacht de leeftijd of de zichtbare staat van de helm.
Hoe je je eigen helm nu meteen kunt controleren
Dit duurt ongeveer twee minuten. Doe dit voor je volgende rit.
Zoek de productiedatum op
Op de meeste helmen staat de productiedatum vermeld op een sticker of rechtstreeks in de schaal gestempeld, vaak in de buurt van het maatlabel of de keurmerken. Zoek deze datum op en gebruik deze als uitgangspunt.
Als het label ontbreekt, onleesbaar is of helemaal is losgekomen, is dat het vermelden waard. Zonder een leesbaar certificeringslabel kun je niet controleren of de helm voldoet aan de norm waaronder hij is verkocht. Beschouw dat als een reden om de helm te vervangen.
Voer een eenvoudige controle van het schuim en de schaal uit
Voer deze stappen in de aangegeven volgorde uit:
Ga met de helm naar een raam of ga naar buiten. Inspecteer de gehele buitenschaal bij goed licht en controleer op haarscheurtjes, deuken of zichtbare loslating tussen de schaal en het schuim.
Ga met je vingers langs de binnenkant van de schuimvoering. Voel of er samengedrukte of oneffen plekken zijn, plekken die zachter of vlakker aanvoelen dan het omringende materiaal.
Controleer beide riemen over de gehele lengte op rafels of dunner worden. Trek voorzichtig even aan elke riem ter hoogte van de bevestigingspunten.
Maak de gesp vast en oefen er vanuit verschillende hoeken druk op uit. De gesp moet stevig vastzitten en mag bij lichte druk niet losraken.
Zet de helm op, stel het bevestigingssysteem zo af dat hij stevig zit, en schud je hoofd. De helm mag niet los van je hoofd verschuiven. Als dat wel gebeurt, is het bevestigingssysteem versleten.
Als bij een van deze controles iets opvalt, ga dan niet met die helm rijden. De kosten om hem te vervangen zijn laag. De kosten van het rijden met een helm die zijn werk niet doet, zijn dat niet.
Kies een helm die lang meegaat
Als je eenmaal hebt besloten dat het tijd is voor een nieuwe helm, is de volgende vraag waar je op moet letten. De keuzes die je bij de aankoop maakt, bepalen hoe lang je nieuwe helm bescherming blijft bieden en in hoeverre hij je ondersteunt als er iets gebeurt.
UNIT 1De 'Active Safety'-aanpak bestaat uit drie fasen: vóór een ongeval, tijdens de botsing en daarna. De ' AURA ' staat momenteel op plaats 14 van de 271 helmen die zijn getest door het onafhankelijke helmlaboratorium van Virginia Tech, met een veiligheidsbeoordeling van 5 sterren; dit is dus niet zomaar een bewering van het merk. De MIPS-technologie vangt rotatiekrachten op bij bepaalde schuine botsingen, het soort dat het meest voorkomt bij valpartijen in de praktijk. Crash Detection is ontworpen om een mogelijke val te herkennen en hulp na een val te ondersteunen; het is geen gegarandeerde noodhulpdienst, maar het betekent wel dat je niet helemaal op jezelf bent aangewezen als er iets gebeurt tijdens een solo-fietstocht.
Er is ook een praktische oplossing voor de belangrijkste reden voor vervanging die in dit artikel aan bod komt. UNIT 1 Met de ‘Crash Replacement Coverage’ hoef je, als je een val maakt en je helm moet vervangen, niet helemaal opnieuw te beginnen.
Voor motorrijders die meer willen weten waar je op moet letten bij een nieuwe helm voordat ze er een kopen, is dit de juiste plek om te beginnen. En als je klaar bent om het volledige assortiment te bekijken, ga dan op ontdekkingstocht UNIT 1 Smart Helmets en vind de helm die bij jouw rit past.
Zin in een nieuwe helm?
Als je huidige helm het einde van zijn levensduur heeft bereikt, is dit het perfecte moment om een nieuwe aan te schaffen. De UNIT 1 AURA combineert gecertificeerde bescherming met MIPS-technologie, geïntegreerde voor- en achterlichten, richtingaanwijzers en een valdetectiesysteem – en dat alles in een lichtgewicht ontwerp dat is gemaakt voor zowel het dagelijkse woon-werkverkeer als langere ritten. Vervang je oude helm door een exemplaar dat is ontworpen om je bij elke rit beschermd, zichtbaar en zelfverzekerd te houden.
Conclusie
Weten wanneer je een fietshelm moet vervangen, hoeft geen giswerk te zijn. Een helm moet altijd worden vervangen na een valpartij, wanneer deze tekenen van materiële schade vertoont, of wanneer de leeftijd en dagelijkse slijtage de prestaties ervan beginnen te beïnvloeden.
Regelmatige controles nemen maar een paar minuten in beslag en kunnen je helpen om problemen op te sporen voordat je weer gaat fietsen. Het controleren van de schaal, het schuim, de riemen, de gesp en het verstelsysteem is een van de eenvoudigste manieren om er zeker van te zijn dat je helm nog steeds doet waarvoor hij is ontworpen.
Als het tijd is voor een nieuwe helm, kijk dan verder dan alleen de basiscertificering. Een helm die goed past, gebruikmaakt van moderne veiligheidstechnologieën en is voorzien van functies die het zicht en het bewustzijn van de motorrijder verbeteren, kan je bij elke rit meer zelfvertrouwen geven.
Je helm op het juiste moment vervangen is een van de eenvoudigste investeringen die je in je veiligheid kunt doen.
Vervang je fietshelm na elk ongeval, ook al ziet hij er onbeschadigd uit.
Controleer je helm regelmatig op scheuren, versleten riemen, beschadigde gespen, loszittende verstelsystemen en slijtage door UV-straling.
De meeste motorrijders moeten er rekening mee houden dat ze hun helm om de 3 tot 5 jaar moeten vervangen, afhankelijk van hoe vaak deze wordt gebruikt en hoe hij wordt opgeborgen.
Het dagelijkse woon-werkverkeer, veelvuldige blootstelling aan de zon, zweet en onzorgvuldige opslag kunnen de levensduur van een helm verkorten
Kies bij de aankoop van een vervangende helm voor een exemplaar dat goed past, voldoet aan erkende veiligheidsnormen en is voorzien van functies die het dagelijks fietsen veiliger maken
Door het UNIT1-team
Veelgestelde vragen
Wanneer moet ik mijn fietshelm vervangen?
Je moet je fietshelm onmiddellijk na een val vervangen, zelfs als er geen zichtbare schade aan zit. Je moet hem ook vervangen als er scheurtjes in zitten, de riemen versleten zijn, het bevestigingssysteem beschadigd is of als hij niet meer goed past. Bij normaal gebruik raden veel fabrikanten aan om een helm om de 3–5 jaar te vervangen.
Kan een fietshelm er na een val nog goed uitzien?
Ja. Een helm kan er onbeschadigd uitzien, terwijl het EPS-schuim binnenin al is samengedrukt. Omdat deze schade niet altijd zichtbaar is, raden deskundigen aan om elke helm die een klap heeft opgevangen te vervangen.
Hoe lang gaat een fietshelm mee?
Voor de meeste fietsers gaat een fietshelm ongeveer 3 tot 5 jaar mee, hoewel de levensduur afhangt van hoe vaak hij wordt gebruikt, hoe hij wordt opgeborgen en in hoeverre hij wordt blootgesteld aan zonlicht, hitte en zweet. Mensen die dagelijks naar hun werk fietsen, moeten hun helm wellicht eerder vervangen dan mensen die slechts af en toe fietsen.
Wat zijn de tekenen dat een fietshelm aan vervanging toe is?
Controleer of er scheuren of deuken in de schaal zitten, of er ruimte zit tussen de schaal en de schuimvoering, of de riemen gerafeld zijn, of de gesp beschadigd is, of het verstelsysteem los zit, of de kleur overmatig vervaagd is door blootstelling aan UV-straling. Elk van deze tekenen geeft aan dat het tijd is voor vervanging.
Mag ik een oude helm blijven gebruiken als deze niet bij een ongeval betrokken is geweest?
Misschien, maar leeftijd is niet de enige factor. Een goed onderhouden helm die op de juiste manier is opgeborgen, gaat mogelijk langer mee dan een helm die intensief is gebruikt of is blootgesteld aan hitte of zonlicht. Controleer je helm regelmatig op tekenen van slijtage, ook als je geen valpartij hebt gehad, en volg de vervangingsrichtlijnen van de fabrikant.
